معصومه ذاکراکبریقزوین یکی از کهنترین شهرهای ایران است که در دلش گنجینههایی از هنر و تاریخ و معماری پادشاهان صفویه را حفظ کرده.
این شهر بیش از ۵۰ سال پایتخت پادشاهان صفوی بوده و همین موضوع باعث شده که عمارتها و بناهای نفیس و تاریخی با معماریهای اصیل ایرانی در جای جای این شهر باقی مانده باشد.
این پیشینه غنی را علاوه بر بناها و خیابانهای تاریخی شهر، در طعم شیرینیها، بافت دستبافتهها و نقشونگار صنایع دستی آن نیز میتوان لمس کرد.
سوغات و صنایع دستی قزوین، حاصل قرنها تجربه، ذوق هنری و سبک زندگی مردمان این دیار است و هرکدام روایتی مستقل از هویت فرهنگی قزوین را بازگو میکنند.
سوغات قزوین چیزی فراتر از یک یادگاری ساده از سفر است، از شیرینیهایی با دستورهای کهن و طعمهای ماندگار گرفته تا دستبافتهها و هنرهای دستی که هر نقش آن معنا و داستانی در دل دارد.
در ادامه این نوشتار چرخی در بین سوغات خوشمزه و نفیس قزوین خواهیم زد تا با چمدانی پر از سفر به قزوین برگردید.
مطالبی که در این مقاله می خوانید:
قزوین کجاست؟
قزوین از شهرهای منطقه شمال شرقی ایران است.
از شمال به رشته کوههای البرز میرسد و با استانهای گیلان و مازندران همسایه است.
این استان از سمت شرق به استان البرز و از سمت غرب به استان زنجان میرسد.
قزوین از طریق بزرگراه تهران کرج و کرج تا قزوین حدود ۱۵۰ کیلومتر با تهران فاصله دارد.
درباره جاهای دیدنی قزوین در جاجیگا بخوانید.
اقامت در قزوین
یکی از گزینههای هیجان انگیز برای اقامت در سفربه قزوین مراجعه به سایت رزرو اقامتگاه جاجیگا و جستجوی قزوین و انتخاب یکی از اقامتگاههای این منطقه بر اساس سلیقه و تمایل شماست.
با جست و جوی شهر قزوین در سایت جاجیگا فهرستی از اقامتگاههای این شهر پیش روی شما قرار میگیرد و میتوانید با مطالعه مشخصات اقامتگاه و دیدن تصاویر، به اجاره ویلا در قزوین اقدام کنید و با خیال راحت خود را برای سفری خاطرهانگیز آماده کنید.
انگور قزوین
قزوین یکی از قطبهای اصلی تولید انگور در ایران است.
تنوع بالای انگورهای این منطقه، از جمله انگور عسگری و فخری، باعث شده محصولات وابسته به انگور جایگاه ویژهای در سوغات قزوین داشته باشند.
کشمش و شیره انگور
کشمش قزوین، بهویژه کشمش سبز و طلایی، از مرغوبترین انواع کشمش کشور است.
شیره انگور قزوین نیز بهعنوان محصولی مقوی و طبیعی، هم در وعدههای صبحانه و هم در طب سنتی کاربرد فراوان دارد.
زغال اخته قزوین
زغال اخته سرخ و درشت و مرغوب، سوغات اختصاصی قزوین است.
جالب است که بدانید قزوین و روستای هیر بزرگترین مرکز تولید زغال اخته در کل کشور است.
جشن برداشت زغال اخته
هر سال به مرداد ماه که میرسیم تا مهر ماه بیش از ۲۰۰ تن زغال اخته در روستای هیر برداشت میشود و به پاس برداشت محصول پربار زغال اخته، جشن سالانه برپا میشود.
هیر یکی از روستاهای بخش رودبار در الموت غربی قزوین است.
این روستا در شمال قزوین و در دل کوهستان البرز قرار دارد و همین موقعیت به همراه عبور رود پرآب نینه رود از این روستا باعث وجود باغهای میوه پربار به خصوص زغالاخته شده است.
روستای هیر، در فاصله دو ساعت رانندگی تا شهر قزوین قرار دارد و باید حدوداً ۷۰ کیلومتر از شهر قزوین به سمت الموت غربی برانید.
در طول جشن محصولاتی مثل لواشک، مربا، سس و سایر فرآوردههای زغال اخته در غرفههایی عرضه میشود و سبدهای زغال اخته دست به دست میچرخد.
در جشن برداشت زغال اخته، پشتبامهای روستای هیر با جمع آوری این محصول و سینیهای لواشک زغال اخته سرخ و خوشرنگ میشود.
بعد از زغال اخته میوهها و محصولات خشکباری مثل انار، زردآلو، گردو، بادام، فندق، پسته سوغات خوشمزه و با کیفیت قزوین هستند.
پنیر کوزهای
پنیر کوزه ای یکی از سوغات بومی قزوین است که از شیر خام گاو و گوسفند و بز که درون کوزه سفالی ریخته میشود به عمل میآید.
این کوزه ها را درون خاک و محیط خنک قرار میدهند و پس از اینکه آماده شد به ظروف دیگر انتقال میدهند.
پنیر کوزهای را با زیره هم ترکیب می کنند و طعم خاصی دارد.
شیرینی نخودی
اکثر شیرینیهای لقمهای خشکی که ایرانیها در روزهای عید نوروز روی میز پذیرایی خود می گذارند، اصالتا قزوینی هستند. مثل نان نخودچی، نان بادامی و…
شیرینی نخودی یا نخودچی، شیرینی معروف و خشک ایرانی است که جای مهمی در میان شیرینیهای نورورزی دارد. این نان ترد و خوش طعم جزو شیرینیهای سنتی قزوین است.
این شیرینی ترکیبی از آرد نخودچی، آرد سفید، زرده تخم مرغ، پودرقند، روغن جامد و پودر هل است.
نان برنجی
نان برنجی ترد و لقمهای دیگر شیرینی سنتی قزوین است که از ترکیب روغن، آرد برنج، پودر شکر، تخم مرغ، گلاب، پودر هل و خلال پسته تهیه میشود.
این شیرینی سفید رنگ هم در نوروز بیشتر مصرف میشود.
شیرینی لب پیچ
لب پیچ یک نوع باقلوای سنتی خوشمزه قزوین است.
کلوچه گردویی
کلوچه گردویی قزوین یا کلوچه سنتی قزوین یک شیرینی ترد، مغزدار و خوشمزه است.
در تهیه خمیر این کلوچه از آرد، پودر قند، روغن، تخم مرغ، بیکینگ پودر، شیر و ماست استفاده میشود و مغز کوچه هم گردو، پودر شکر، دارچین و هل است.
شیرینی پادرازی
پادرازی شیرینی خوشمزه خشک و ترد سنتی قزوین است.
پادرازی از ترکیب آرد گندم، آرد برنج، آرد نخودچی، شیر، پودر قند، روغن، پودر زنجبیل تهیه میشود.
درباره غذاهای محلی قزوین در مجله جاجیگا بخوانید.
شیرینی توت
شیرینی توت یک شیرینی معروف و محبوب ریز و شبیه به میوه توت و از شیرینیهای سنتی قزوین است.
این شیرینی هم در عید نوروز بیشتر تقاضا میشود.
مواد اولیه این شیرینی پودر بادام است که به شکل دانه میوه توت در میآید و با یک خلال پسته سبز برایش دم میگذارند.
این شیرینی ریز و خوشمزه با رنگ غذا به رنگ قرمز و زرد و سبز و سفید در میآید.
نان نارگیلی
شیرینی نارگیلی، شیرینی خشک و پفکی با طعم نارگیل است که از پودر نارگیل، آرد برنج، سفیده تخم مرغ، پودر قند و پودر پسته برای تزیین تهیه میشود و جزو شیرینیهای سنتی قزوین است.
قرابیه
در تهیه قرابیه بادام قزوین به جای آرد از پودر بادام استفاده میشود؛ آن هم از نوع بادام مرغوب قزوین.
مواد اولیه این شیرینی شامل پودر بادام، شکر و سفیده تخم مرغ است.
نان چایی
نان چایی، شیرینی خشک و سنتی قزوین است که ترد و خوشمزه است و به همراه چای سرو میشود.
نان چای از شیرینی های نوروزی قزوین است که در آستانه عید نوروز میپزند و روی نان را با کنجد یا مغز پسته می پوشانند.
نان نازک قزوینی
نان نازک قزوینی یا بیساق از شیرینی های محبوب مردم قزوین است.
این نان نازک بسیار ترد است و بر اساس نوع مغزی که درش نهاده میشود، شیرینی نازک پستهای، نازک گردوئی و نازک بادامی نامیده میشود.
نان چرخی قزوین
نان چرخی قزوین یک نان نرم و ترد و خوشمزه خشک شبیه به نان چایی است.
مواد نان چرخی را در چرخ دستی مخصوصی میریزند و چرخ می کنند به همین دلیل به نان چرخی شناخته میشود.
روی نان چرخی با تخم خرفه یا پودر پسته پوشانده میشود.
باقلوای پرچمی قزوین
باقلوا از جمله شیرینی هایی است که منطقه به منطقه نوع مواد و شهدش تغییر می کند.
قزوین هم باقلوای مخصوص خودش را دارد که به باقلوای سه رنگ یا پرچمی هم معروف است.
باقلوای پرچمی از ترکیب قند بادام، قند پسته، مواد معطر، قند زعفران، گلاب، هل و آرد تهیه میشود و روی آن شربت میریزند.
شیرینی اتابکی
شیرینی اتابکی یا شیرینی ولیعهدی یکی دیگر از شیرینیهای سنتی و سوغات قزوین است که بیشتر به عنوان شیرینی پذیرایی عید نوروز روی میز قزوینیها قرار می گیرد.
شیرینی اتابکی را در سه رنگ زعفرانی و ساده و شکلاتی و در شکلهای گل، قلب و…در سینی میچینند.
نان قندی قزوین
نان قندی قزوین یک شیرینی گرد و کوچک و خشک است که جزو شیرینیهای نوروزی قرار گرفته.
این نان قندی به نان بهشتی و نان شکوفه هم معروف است؛ دلیل آن هم برشهای کوچک به علاوه مانندی است که است که روی آن میخورد و بعد از پف کردن و پخته شدن شبیه شکفتن گل میشود.
قطاب قزوینی
قطاب قزوینی به دو شکل سنتی و عسلی تولید میشود.
در نوع سنتی قطاب از پودر شکر و در قطاب عسلی از عسل به جای پودر شکر استفاده میشود.
فرش و قالی دستبافت قزوین
قالیبافی در قزوین قدمتی چندصدساله دارد. فرشهای این منطقه با طرحهای هندسی، اسلیمی و الهامگرفته از طبیعت، رنگبندی متعادل و استفاده از رنگهای طبیعی شناخته میشوند.
کیفیت بالای بافت و دوام، فرش قزوین را به اثری ماندگار و ارزشمند تبدیل کرده است.
درباه بهترین رستوران های قزوین در جاجیگا بخوانید.
گلیم و جاجیم
گلیم و جاجیمهای قزوین بیشتر در مناطق روستایی و عشایری بافته میشوند.
این دستبافتهها با طرحهای ساده، رنگهای گرم و کاربردهای متنوع، هم در زندگی روزمره و هم در دکوراسیون مدرن جایگاه ویژهای دارند.
منبتکاری و چوبتراشی
منبتکاری قزوین جلوهای از ظرافت و دقت هنرمندان این دیار است.
آثار منبتکاریشده شامل قاب آینه، جعبههای تزئینی، دربهای سنتی و مبلمان چوبی میشود که با طرحهای سنتی و اسلیمی تزئین شدهاند و میتوانند سوغات ماندگار این شهر باشند.
سفال و سرامیک سنتی
سفالگری در قزوین با تولید ظروف ساده، کاربردی و تزئینی شناخته میشود.
رنگهای ملایم و نقشهای مینیمال در سفال قزوین، آن را به انتخابی مناسب برای علاقهمندان به هنرهای دستی اصیل تبدیل کرده است.
درباره سوغات شمال در جاجیگا بخوانید.
رودوزیها و هنرهای پارچهای
رودوزیهای سنتی، از جمله سوزندوزی و دوختهای تزئینی محلی، در قزوین سابقهای طولانی دارند.
این هنرها بیشتر در تزئین لباسهای محلی، رومیزی و محصولات پارچهای دیده میشوند.
سخن آخر
سوغات و صنایع دستی قزوین، تنها یادگاری از یک سفر نیستند؛ بلکه بازتابی از تاریخ، فرهنگ و هنر مردمانی هستند که قرنها این شهر را زنده نگه داشتهاند.
هر یک از سوغات قزوین راوی داستان ماندگاری از طعم تا خاطره در ذهنتان هک میکنند، از طعم باقلوای اصیل و انگورهای شیرین گرفته تا نقش فرشها و هنر دست صنعتگران قزوین.
پریسا سجادی
ارسال نظر