محله فهادان یزد کجاست؟

برای سفر به یزد و دالان های کاهگلی در مسیر گذشته‌های دور و عبور از زیر طاقی‌های زیبا به یزد می‌رویم و قدم به بافت تاریخی آن می گذاریم.

با ورود به محله فهادان یزد انگار دالانی با دیوارهای کاهگلی به سمت گذشته باز شده؛ جایی که هنوز زمین قیرآلود و تن دیوارها بتنی نشده و درهای کلون دار به سمت هشتی خانه‌هایی با حیاط و حوض سبز باز می‌شود.

آنچه در محله فهادان خواهید دید، خانه‌هایی با پنجره‌های ارسی شیشه رنگی، زیرزمین، تالار، حوضخانه، ایوان، سه دری، پنج دری، بالاخانه، کرسی خانه، بادگیر و… است.

بافت تاریخی یزد با بیش از هفتصد هکتار وسعت بزرگ‌ترین و دست نخورده‌ترین منطقه مسکونی و تاریخی ایران محسوب می‌شود.

قدم زدن در فهادان فقط یک بازدید ساده نیست؛ بلکه سفری به دل تاریخ، معماری و فرهنگ مردمان کویر است.

در ادامه این نوشتار چرخی در این محله باصفا و تاریخی یزد خواهیم زد.

فهرست مطالب

• محله فهادان یزد کجاست؟

• تاریخچه محله فهادان

• معنی فهادان چیست؟

• تجربه‌ای متفاوت با قدم زدن در فهادان

• بهترین زمان بازدید از محله فهادان

• اقامت در محله فهادان

• جاهای دیدنی محله فهادان یزد

محله فهادان یزد کجاست؟

محله فهادان در بخش شمالی بافت تاریخی یزد و در نزدیکی میدان امام، زندان اسکندر، بقعه دوازده امام و مسجد جامع یزد قرار دارد.

این محله یکی از قدیمی‌ترین بخش‌های شهر و از ارزشمندترین قسمت‌های بافت تاریخی یزد است که در فهرست میراث جهانی یونسکو نیز جای گرفته است.

دسترسی به فهادان با خودرو تا ورودی‌های بافت تاریخی امکان‌پذیر است، اما برای گشت‌وگذار در کوچه‌های آن باید پیاده‌روی کنید. همین موضوع باعث شده اصالت و آرامش محله تا حد زیادی حفظ شود.

اگر برای اولین بار به یزد سفر می‌کنید، پیشنهاد می‌شود بازدید از فهادان را در ابتدای برنامه سفر خود قرار دهید؛ زیرا بسیاری از جاذبه‌های مهم شهر در فاصله چند دقیقه‌ای از این محله قرار دارند.

یزد کجا بریم؟ در مجله جاجیگا بخوانید.

تاریخچه محله فهادان؛ قدیمی‌ترین محله یزد

فهادان را قلب تاریخی یزد می‌دانند. قدمت این محله به قرن‌ها پیش از دوره صفویه می‌رسد و بخش زیادی از آن در دوره آل مظفر و تیموریان توسعه یافته است.

در گذشته، خانواده‌های سرشناس، تاجران و بزرگان شهر در این محله زندگی می‌کردند و به همین دلیل هنوز هم خانه‌های باشکوه و عمارت‌های ارزشمند بسیاری در آن دیده می‌شود.

بسیاری از این خانه‌ها امروزه به موزه، کافه یا اقامتگاه سنتی تبدیل شده‌اند و زندگی دوباره‌ای پیدا کرده‌اند.

کوچه‌های پیچ‌درپیچ، دیوارهای بلند خشتی و بادگیرهای مرتفع، معماری هوشمندانه مردم کویر را به نمایش می‌گذارند؛ معماری‌ای که قرن‌ها بدون استفاده از تجهیزات مدرن، آسایش ساکنان را در گرمای کویر فراهم می‌کرد.

معنی فهادان چیست؟

درباره ریشه نام «فهادان» روایت‌های مختلفی وجود دارد.

رایج‌ترین روایت این است که «فهادان» از واژه فهد به معنای یوزپلنگ یا پلنگ گرفته شده و به افرادی اشاره دارد که به شکار یا نگهداری این حیوانات مشغول بودند.

در رواینی دیگر اسم محله از نام «شیخ احمد فهادان» گرفته شده‌است؛ عارفی که بسیار مورداحترام مردم یزد بوده و بقعه‌اش در همین محله قرار دارد.

برخی نیز معتقدند این نام در طول زمان از واژه‌های دیگری تغییر شکل پیدا کرده و به صورت امروزی درآمده است.

هرچند درباره منشأ دقیق این نام اتفاق نظر وجود ندارد، اما آنچه مسلم است، فهادان یکی از قدیمی‌ترین و شناخته‌شده‌ترین محله‌های تاریخی یزد به شمار می‌رود و نام آن با هویت فرهنگی این شهر گره خورده است.

درباره سوغات یزد در مجله جاجیگا بخوانید.

چرا قدم زدن در فهادان تجربه‌ای متفاوت است؟

با قدم زدن در محله فهادان چیزی فراتر از بازدید آثار تاریخی پیش روی شماست؛ باید گفت خود محله فهادان یک جاذبه گردشگری است.

صبح‌های زود، نور خورشید روی دیوارهای خشتی می‌تابد و رنگ گرم کوچه‌ها را دوچندان می‌کند.

عصرها نیز سایه بادگیرها، فضایی آرام و دلنشین برای پیاده‌روی به وجود می‌آورد.

در گوشه‌وکنار محله، کافه‌های سنتی، گالری‌های هنری، فروشگاه‌های صنایع‌دستی و اقامتگاه‌های بوم‌گردی، حال‌وهوای تاریخی فهادان را با زندگی امروز پیوند زده‌اند.

اگر اهل عکاسی باشید، تقریباً در هر چند قدم، قاب تازه‌ای برای ثبت پیدا خواهید کرد.

بهترین زمان بازدید از محله فهادان

یزد شهری کویری است و تابستان‌های گرمی دارد؛ بنابراین بهترین زمان سفر به فهادان، فصل‌های پاییز، زمستان و اوایل بهار است.

اگر در روزهای گرم سال به یزد سفر می‌کنید، بهتر است بازدید از این محله را به ساعات ابتدایی صبح یا پس از غروب آفتاب موکول کنید تا پیاده‌روی در کوچه‌های تاریخی لذت‌بخش‌تر باشد.

درباره باغ های یزد در مجله جاجیگا بخوانید.

اقامت در محله فهادان

اگر می‌خواهید فضای تاریخی یزد را از نزدیک تجربه کنید، اجاره ویلا و سوئیت در یزد یا به طور مشخص اجاره اقامتگاه در محله فهادان یزد یکی از بهترین انتخاب‌هاست.

بسیاری از خانه‌های تاریخی این محله با حفظ معماری اصیل خود، به اقامتگاه‌های سنتی و بوم‌گردی تبدیل شده‌اند.

اقامت در این خانه‌ها فرصتی است تا شب را در اتاق‌هایی با سقف‌های بلند، حیاط‌های مرکزی، حوض‌های فیروزه‌ای و بادگیرهای قدیمی سپری کنید؛ تجربه‌ای که در هتل‌های مدرن کمتر می‌توان آن را یافت.

از طرف دیگر، نزدیکی فهادان به مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری یزد باعث می‌شود بدون نیاز به ماشین، بتوانید بخش زیادی از شهر تاریخی را پیاده بازدید کنید.

جاهای دیدنی محله فهادان یزد

محله فهادان مجموعه‌ای از مهم‌ترین جاذبه‌های تاریخی یزد را در خود جای داده است. برخی از معروف‌ترین دیدنی‌های این محله عبارت‌اند از:

زندان اسکندر (مدرسه ضیائیه)

زندان اسکندر یا مدرسه ضیاییه بنایی با عمری هشتصد ساله است که همچنان پابرجا مانده و به عنوان یک اثر تاریخی زیبا در یزد ماندگار شده است.

این بنا همانطور که از اسمش پیداست در زمان اسکندر مقدونی ساخته شده و زندان بوده‌ است اما بعدها تغییر کاربری داده شده و تبدیل به مدرسه شده است.

زندان اسکندر دارای گنبد هشت متری کاشی‌کاری شده، شبستانی با محراب و چندین رواق، بادگیر، چاه آب انبار و موزه سنگ لوحه و سنگ قبرهای قدیمی است.

بقعه دوازده امام

قدیمی‌ترین بنای تاریخ‌دار یزد که ساخت آن به قرن پنجم هجری بازمی‌گردد. معماری ساده اما ارزشمند این بنا، آن را به یکی از مهم‌ترین آثار تاریخی شهر تبدیل کرده است.

خانه لاری‌ها

خانه لاری‌های یزد نمونه تمام و کمال یک خانه اعیانی دوران قاجار با معماری خاص خانه‌های کویری است.

خانه لاری‌ها که متعلق به حاج محمد ابراهیم لاری بوده شش خانه با معماری و تزیینات زیبای دوره قاجار مثل کاشی‌کاری، آینه‌کاری، گچ‌بری، درهای چوبی کنده کاری شده و پنجره‌های رنگارنگ ارسی است.

خانه لاری‌ها در خیابان امام خمینی، محله فهادان، مجاور عمارت کلاه فرنگی قرار دارد.

موزه سکه و مردم‌شناسی حیدر زاده

این موزه مجموعه‌ای از سکه‌های تاریخی، اسناد قدیمی و اشیای ارزشمند مربوط به تاریخ یزد را در خود جای داده و برای علاقه‌مندان به تاریخ، بازدیدی جذاب خواهد بود.

مسجد جامع یزد

اگرچه مسجد جامع کمی خارج از محدوده اصلی فهادان قرار دارد، اما با چند دقیقه پیاده‌روی می‌توان به یکی از شاخص‌ترین بناهای تاریخی ایران رسید؛ مسجدی که با مناره‌های بلند و کاشی‌کاری‌های چشم‌نوازش شناخته می‌شود.

امامزاده سید پنهان

اسم اصلی امامزاده محله فهادان یزد، «سید تاج‌الدین جعفر» است اما بین مردم به امامزاده «سید پنهان» شهرت دارد.

دلیل این نام‌گذاری، به روایت محلی‌ها، به شخصیت گوشه‌گیر این امامزاده برمی‌گردد که دائم مشغول ریاضت و دور از جمع بوده‌است. قدمت امامزاده سید پنهان یزد را به دوره تیموریان نسبت می‌دهند.

کافه خانه هنر یزد

خانه هنر یزد، کافه‌گالری تماشایی و محبوبی است که علاوه‌بر نمایشگاه و فروشگاه صنایع دستی، کافه‌ای دارد معروف به «بام یزد» که انواع نوشیدنی و دسر سرو می‌کند.

درباره بهترین رستوران های یزد در مجله جاجیگا بخوانید.

سخن آخر

محله فهادان فقط یکی از محله‌های قدیمی یزد نیست؛ چیزی که آن را به یک منطقه گردشگری جذاب در یزد تبدیل کرده، فهرست بلند بالایی از جاذبه‌های تاریخی، تنوع بالای کافه و رستوران سنتی و اقامتگاه‌های بومگردی، در کنار بافت جذاب و سنتی آن است.

اگر قصد سفر به یزد را دارید، بازدید از فهادان را در صدر برنامه خود قرار دهید.

حتی چند ساعت قدم زدن در این محله کافی است تا با چهره‌ای متفاوت از یزد آشنا شوید؛ شهری که تاریخ را نه در موزه‌ها، بلکه در کوچه‌های زنده خود به نمایش گذاشته است.